Wiata drewniana przenosi ciężar własny, obciążenie pokrycia dachowego, śnieg oraz siły wywołane wiatrem. O jej trwałości decydują więc nie tylko przekroje słupów i belek, lecz także sposób ich połączenia. Łączniki trzeba dobrać do projektu, gatunku drewna, kierunku działania sił oraz warunków, w których konstrukcja będzie użytkowana. Błędy w węzłach mogą prowadzić do luzów, pęknięć i trwałych odkształceń.
Zamocowanie słupów do fundamentu
Słupy powinny przekazywać obciążenia na stopy fundamentowe lub płytę betonową. Wykonawcy używają do tego stalowych podstaw przykręcanych do betonu kotwami albo osadzanych podczas betonowania. Podstawa utrzymuje słup w ustalonej pozycji i ogranicza jego bezpośredni kontakt z wilgotnym podłożem.
Sama kotwa nie zawsze chroni wiatę przed przechyleniem. Jej nośność zależy od typu podstawy, głębokości zakotwienia, klasy betonu i odległości otworu od krawędzi fundamentu. Rozstaw słupów oraz wymiary stóp powinny wynikać z obliczeń konstrukcyjnych, zwłaszcza przy dużej powierzchni dachu.
Połączenie słupów z belkami oczepowymi
Belki oczepowe można oprzeć na słupach, osadzić w wyciętym gnieździe albo zamocować przy użyciu blach, kątowników i śrub. Oparcie przenosi obciążenie pionowe na drewno. Łączniki zabezpieczają belkę przed przesunięciem i uniesieniem przez wiatr.
Wycięcie w słupie nie powinno nadmiernie zmniejszać jego przekroju. Trzeba również zachować odpowiednie odległości śrub i wkrętów od końców oraz krawędzi drewna. Zbyt mały odstęp sprzyja rozszczepieniu materiału. Eurokod 5 uzależnia wymagane rozstawy między innymi od średnicy łącznika i kierunku obciążenia względem włókien drewna.
Zastrzały ograniczają odkształcenia boczne
Sztywną ramę tworzą zastrzały montowane między słupem a belką. Ukośne belki ograniczają kołysanie konstrukcji pod wpływem bocznych podmuchów. Przy dłuższej wiacie stosuje się także stężenia w płaszczyźnie dachu lub między słupami.
Zastrzał musi dobrze przylegać do obu części ramy. Można połączyć go śrubami, wkrętami konstrukcyjnymi albo stalowymi łącznikami. Liczba i rozmieszczenie mocowań powinny odpowiadać siłom przewidzianym w projekcie. Jeden przypadkowo dobrany wkręt nie zastąpi prawidłowego węzła.
Śruby i podkładki chronią drewno przed miejscowym naciskiem
Połączenia śrubowe sprawdzają się przy belkach o większych przekrojach oraz w miejscach, które przenoszą siły. Otwory należy wiercić prostopadle i bez wyrywania włókien. Nakrętkę dokręca się tak, aby części przylegały do siebie, lecz bez nadmiernego zgniatania drewna.
Pod łbem śruby i nakrętką stosuje się podkładki. Podkładki kwadratowe mają dużą powierzchnię styku, dlatego rozkładają docisk na większy fragment belki. Ograniczają zagłębianie się nakrętki lub łba w drewno i zmniejszają ryzyko miejscowych uszkodzeń. Powierzchnia podkładki powinna w całości przylegać do materiału.
Łączniki dachowe i ochrona przed korozją
Krokwie wymagają zabezpieczenia przed zsunięciem z oczepu oraz poderwaniem przez wiatr. Służą do tego wkręty konstrukcyjne, kątowniki, płytki i taśmy perforowane dobrane do układu dachu. Łączniki używane na zewnątrz powinny mieć powłokę dopasowaną do wilgoci i środowiska użytkowania.
Drewno zmienia wymiary wraz z wilgotnością, dlatego po wyschnięciu może pojawić się luz w połączeniu śrubowym. W konstrukcjach wykonanych z wilgotnego materiału trzeba przewidzieć kontrolę i ponowne dokręcenie nakrętek.
Stabilna wiata wymaga spójnego systemu połączeń
Trwałość wiaty zależy od współpracy fundamentów, podstaw słupów, zastrzałów, węzłów śrubowych i mocowań dachu. Każdy łącznik powinien mieć określone zadanie oraz parametry zgodne z projektem. Jeśli szukasz śrub, nakrętek, podkładek i innych wyrobów do montażu konstrukcji, zapoznaj się z ofertą firmy Azmet. Firma oferuje podkładki kwadratowe zgodne z PN M-82010 i DIN 436, w rozmiarach od M10 do M24, w kilku materiałach i wariantach powłok ochronnych.
Materiał partnera
